Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda ortak iradeye vararak mahkemeye başvurmasıdır. Bu dava türünde taraflar yalnızca boşanma konusunda değil; nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı ve çocukla kişisel ilişki gibi konularda da anlaşmalıdır.
Doğru hazırlanan bir anlaşmalı boşanma protokolü, sürecin daha hızlı ve sorunsuz ilerlemesine yardımcı olur. Ancak eksik veya belirsiz hazırlanan protokol, boşanma sonrasında yeni uyuşmazlıklara neden olabilir.
Boşanma sürecinde taraflar arasında anlaşma sağlanamıyorsa, çekişmeli boşanma davası konusu da dikkatinizi çekebilir.
Anlaşmalı Boşanmanın Hukuki Dayanağı
Anlaşmalı boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesinde düzenlenmiştir. Türkiye Barolar Birliği tarafından yayımlanan Türk Medeni Kanunu metnine göre, evlilik en az 1 yıl sürmüşse eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi halinde anlaşmalı boşanma gündeme gelebilir.
Hâkim, tarafları bizzat dinler ve boşanma iradelerinin serbestçe açıklanıp açıklanmadığını değerlendirir. Ayrıca boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki düzenlemenin uygun bulunması gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Şartları Nelerdir?
Anlaşmalı boşanmanın kabul edilebilmesi için bazı şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Bu şartlardan biri eksik olduğunda mahkeme anlaşmalı boşanmaya karar vermeyebilir.
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Evlilik en az 1 yıl sürmelidir | Süre, resmî nikâh tarihinden itibaren hesaplanır. |
| Taraflar boşanma konusunda anlaşmalıdır | Eşler birlikte dava açabilir veya bir eşin davasını diğer eş kabul edebilir. |
| Taraflar duruşmaya katılmalıdır | Hâkim, eşleri bizzat dinlemek zorundadır. |
| Protokol hazırlanmalıdır | Nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı açıkça düzenlenmelidir. |
| Hâkim protokolü uygun bulmalıdır | Özellikle çocukların menfaati dikkate alınır. |
1 Yıl Dolmadan Anlaşmalı Boşanma Olur mu?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bu süre, düğün tarihinden değil resmî nikâh tarihinden itibaren hesaplanır.
Evlilik 1 yılı doldurmamışsa taraflar her konuda anlaşsa bile anlaşmalı boşanma kararı verilemez.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?
Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları hakkında yaptıkları yazılı anlaşmadır. Mahkeme, tarafların hangi konularda anlaştığını bu protokol üzerinden değerlendirir.
Protokolde yer alan hükümler açık, anlaşılır ve uygulanabilir olmalıdır. Belirsiz ifadeler, boşanma sonrasında icra takibi veya yeni dava süreçlerine yol açabilir.
Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Neler Yer Almalıdır?
Her dosyanın koşulları farklıdır. Ancak anlaşmalı boşanma protokolünde genellikle aşağıdaki başlıkların düzenlenmesi gerekir.
| Protokol Başlığı | Neden Önemlidir? |
|---|---|
| Boşanma iradesi | Tarafların boşanmayı kabul ettiğini gösterir. |
| Velayet | Ortak çocuk varsa velayetin kimde kalacağı belirlenir. |
| Kişisel ilişki | Çocuğun diğer ebeveynle görüşme düzeni yazılır. |
| İştirak nafakası | Çocuğun bakım ve eğitim giderleri düzenlenir. |
| Yoksulluk nafakası | Boşanma sonrası ekonomik destek konusu belirlenir. |
| Maddi ve manevi tazminat | Talep olup olmadığı ve varsa miktarı yazılır. |
| Mal paylaşımı | Araç, taşınmaz, ev eşyası ve diğer malvarlığı düzenlenir. |
| Ziynet eşyaları | Altın ve takı talepleri netleştirilir. |
| Yargılama giderleri | Harç, masraf ve vekâlet ücreti konusu açıklanır. |
Nafaka ve tazminat hükümleri sonradan uyuşmazlık yaratabilecek alanlardandır. Bu nedenle boşanma sonrası nafaka ve tazminat konusu da anlaşmalı boşanma sürecinde dikkatle değerlendirilmelidir.
Anlaşmalı Boşanmada Velayet Nasıl Belirlenir?
Taraflar çocukların velayeti konusunda anlaşabilir. Ancak hâkim, yalnızca tarafların anlaşmasına bakmaz; çocuğun üstün yararını da değerlendirir.
Velayet düzenlemesinde çocuğun yaşı, eğitim durumu, sağlık ihtiyaçları ve ebeveynlerle ilişkisi önemlidir. Bu konu hakkında daha detaylı bilgi almak isteyenler için velayet davası içeriği faydalı olabilir.
Çocukla Kişisel İlişki Nasıl Düzenlenmelidir?
Velayeti almayan ebeveynin çocukla hangi günlerde ve hangi saatlerde görüşeceği protokolde açıkça yazılmalıdır. Hafta sonları, bayramlar, ara tatiller ve yaz tatili gibi dönemlerin netleştirilmesi önemlidir.
Belirsiz düzenlemeler, boşanma sonrasında taraflar arasında yeni anlaşmazlıklara neden olabilir. Bu nedenle kişisel ilişki hükümleri somut ve uygulanabilir şekilde hazırlanmalıdır.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka
Anlaşmalı boşanmada yoksulluk nafakası ve iştirak nafakası düzenlenebilir. Nafaka miktarı, ödeme günü, ödeme şekli ve artış oranı protokolde açıkça belirtilmelidir.
Taraflardan biri nafaka talep etmiyorsa bu husus da net şekilde yazılmalıdır. Çünkü “şimdilik talep yoktur” gibi belirsiz ifadeler, ileride farklı yorumlara neden olabilir.
Anlaşmalı Boşanmada Tazminat
Taraflar maddi ve manevi tazminat konusunda anlaşabilir. Tazminat talebi varsa miktarı, ödeme tarihi ve ödeme yöntemi protokolde açıkça düzenlenmelidir.
Tazminat talebi yoksa bu durum da açıkça belirtilmelidir. Hak kaybı yaşanmaması için maddi ve manevi tazminat şartları hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir.
Mal Paylaşımı Nasıl Düzenlenir?
Anlaşmalı boşanmada taraflar ev, araç, banka hesabı, ev eşyası, ziynet eşyası ve borçlar konusunda anlaşabilir. Ancak bu anlaşmanın açık ve uygulanabilir olması gerekir.
Örneğin bir aracın devri kararlaştırılmışsa aracın bilgileri, devir tarihi ve masrafların kime ait olacağı yazılmalıdır. Bu konuda daha geniş bilgi için boşanmada mal paylaşımı içeriği dikkatinizi çekebilir.
Ziynet Eşyaları Protokolde Yer Almalı mı?
Altın, takı ve diğer ziynet eşyaları konusunda tarafların anlaşması varsa bu husus protokole yazılmalıdır. Talep yoksa veya taraflar birbirlerinden ziynet alacağı istemiyorsa bu durum da açıkça belirtilmelidir.
Ziynet eşyaları boşanma davalarında sıkça uyuşmazlık konusu olur. Bu nedenle protokolde belirsiz ifadeler kullanmaktan kaçınılmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?
Anlaşmalı boşanma davası, dava dilekçesi ve boşanma protokolü ile yetkili aile mahkemesine başvurularak açılır. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde dava, aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesinde görülebilir.
Boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer mahkemesidir.
Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Biter mi?
Anlaşmalı boşanma davaları çoğu zaman tek celsede sonuçlanabilir. Ancak bunun için dilekçenin ve protokolün eksiksiz hazırlanması gerekir.
Taraflardan biri duruşmaya katılmazsa, protokolde eksiklik varsa veya hâkim düzenlemeleri uygun bulmazsa süreç uzayabilir. Bu nedenle dosyanın baştan doğru hazırlanması önemlidir.
Anlaşmalı Boşanma Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma davasının süresi mahkemenin iş yoğunluğuna ve duruşma gününün ne zaman verileceğine göre değişir. Çekişmeli boşanmaya göre genellikle daha kısa sürede sonuçlanır.
Sürecin uzamaması için protokolde nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı ve kişisel ilişki hükümleri net olmalıdır. Ayrıca tarafların duruşmada da aynı iradeyi sürdürmesi gerekir.
Anlaşmalı Boşanma Çekişmeli Boşanmaya Döner mi?
Evet. Taraflardan biri duruşmada boşanmak istemediğini söylerse veya protokol hükümlerini kabul etmezse anlaşmalı boşanma gerçekleşmeyebilir.
Hâkimin önerdiği değişiklikleri taraflardan biri kabul etmezse de süreç çekişmeli hale gelebilir. Bu nedenle protokol imzalanmadan önce tüm maddeler dikkatle değerlendirilmelidir.
Şiddet, Tehdit veya Hakaret Varsa Anlaşmalı Boşanma Olur mu?
Anlaşmalı boşanma, tarafların boşanma ve sonuçları üzerinde anlaşması halinde mümkündür. Ancak aile içi şiddet, tehdit, hakaret veya ısrarlı takip gibi iddialar varsa bu durum boşanma sürecinden bağımsız olarak ceza hukuku bakımından ayrıca değerlendirilebilir.
Örneğin kasten yaralama iddiasında TCK m.86, tehdit iddiasında TCK m.106, hakaret iddiasında TCK m.125 ve ısrarlı takip iddiasında TCK m.123/A hükümleri gündeme gelebilir. Bu tür durumlarda yalnızca boşanma protokolü değil, koruma tedbirleri ve ceza soruşturması süreci de önem kazanabilir.
6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruma Tedbiri Alınabilir mi?
Şiddet veya şiddet tehlikesi bulunan durumlarda 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma tedbirleri talep edilebilir. Bu tedbirler, boşanma davasından bağımsız olarak gündeme gelebilir.
Bu nedenle taraflar anlaşmalı boşanma sürecinde olsa bile güvenlik riski varsa hukuki destek alınması önemlidir.
Avukatsız Anlaşmalı Boşanma Mümkün mü?
Anlaşmalı boşanma davası avukatsız açılabilir. Ancak bu durum, sürecin risksiz olduğu anlamına gelmez.
Hazır protokol örnekleri her dosya için uygun olmayabilir. Nafaka, velayet, tazminat, ziynet eşyaları ve mal paylaşımı gibi konularda yapılacak hatalı düzenlemeler ileride hak kaybına neden olabilir.
Avukat Mehmet Emin Kurşun’dan Hukuki Destek
Anlaşmalı boşanma sürecinde amaç yalnızca hızlı boşanmak değildir. Asıl amaç, tarafların haklarını koruyan ve ileride uyuşmazlık çıkarmayacak bir protokol hazırlamaktır.
Avukat Mehmet Emin Kurşun, anlaşmalı boşanma dilekçesinin hazırlanması, protokol hükümlerinin düzenlenmesi ve dava sürecinin doğru yürütülmesi konusunda hukuki destek sağlar. Bu süreçte aile hukuku avukatı desteği almak, hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir.
Anlaşmalı Boşanmaya Başlamadan Önce
Anlaşmalı boşanma, doğru hazırlandığında hızlı ve daha az yıpratıcı bir süreç olabilir. Ancak bunun için kanuni şartların sağlanması, protokolün eksiksiz hazırlanması ve tarafların duruşmada aynı iradeyi sürdürmesi gerekir.
Nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı ve ziynet eşyaları gibi konular açıkça düzenlenmediğinde boşanma sonrasında yeni hukuki sorunlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle anlaşmalı boşanma davası açmadan önce uzman bir avukattan destek alınması faydalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanma nedir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda anlaşarak mahkemeye başvurmasıdır. Nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı gibi konuların da netleşmesi gerekir.
Anlaşmalı boşanma için evlilik kaç yıl sürmelidir?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bu süre resmî nikâh tarihinden itibaren hesaplanır.
1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanma olur mu?
Hayır. Evlilik 1 yılı doldurmamışsa anlaşmalı boşanma kararı verilemez. Şartları varsa çekişmeli boşanma davası açılması gündeme gelebilir.
Anlaşmalı boşanmada duruşmaya gitmek gerekir mi?
Evet. Hâkim, tarafları bizzat dinlemek zorundadır. Bu nedenle tarafların duruşmaya katılması gerekir.
Anlaşmalı boşanma protokolü zorunlu mu?
Tarafların boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında anlaşması gerekir. Bu anlaşmanın yazılı protokol halinde sunulması uygulamada önemlidir.
Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?
Dosya eksiksiz hazırlanmışsa, taraflar duruşmaya katılmışsa ve hâkim protokolü uygun bulmuşsa tek celsede sonuçlanabilir.
Anlaşmalı boşanmada nafaka alınabilir mi?
Evet. Taraflar yoksulluk nafakası veya iştirak nafakası konusunda anlaşabilir. Miktar ve ödeme şekli protokolde açıkça yazılmalıdır.
Anlaşmalı boşanmada tazminat talep edilebilir mi?
Evet. Taraflar maddi ve manevi tazminat konusunda anlaşabilir. Talep varsa miktarı ve ödeme tarihi protokolde belirtilmelidir.
Şiddet iddiası varsa anlaşmalı boşanma yapılabilir mi?
Taraflar boşanma ve sonuçlarında anlaşırsa anlaşmalı boşanma mümkündür. Ancak şiddet, tehdit veya hakaret gibi iddialar varsa TCK hükümleri ve koruma tedbirleri ayrıca gündeme gelebilir.
Anlaşmalı boşanma protokolü sonradan değiştirilebilir mi?
Boşanma kararı kesinleşmeden önce tarafların kabulü ve hâkimin uygun görmesiyle değişiklik yapılabilir. Karar kesinleştikten sonra bazı konular için ayrıca dava açılması gerekebilir.
